Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

 

เกร็ดความรู้

หมู่โลหิตระบบ Rh


หมู่ โลหิตระบบ Rh เป็นหมู่โลหิตที่มีความซับซ้อนมาก โดย D แอนติเจนของหมู่โลหิตระบบ Rh มีความสำคัญมากในการถ่ายโลหิต รองมาจาก A และ B แอนติเจนของหมู่โลหิตระบบ ABO เนื่องจากแอนติเจน D สามารถกระตุ้นให้สร้างแอนติบอดีได้ดีกว่าแอนติเจนอื่นๆ ของเม็ดโลหิตแดง นอกจากนี้หมู่โลหิตระบบ Rh ยังประกอบด้วยแอนติเจนที่มีความสามารถทางคลินิกอีก 4 ชนิด คือ แอนติเจน C , E , c , e และแอนติเจนอื่นที่เกี่ยวข้องที่ไม่ค่อยมีความสำคัญทางคลินิกอีก 46 ชนิด
ปกติบุคคลที่เป็นหมู่ Rh ลบ (Rh-negative ) ไม่มี D แอนติเจนบนเม็ดโลหิตแดง
และ ในซีรั่มจะไม่มี anti-D จะพบว่ามากกว่า 80 % ของคนหมู่ Rh ลบจะสร้าง anti-Dได้ เมื่อได้รับโลหิต หมู่ Rh บวก ( Rh-positive) จากการถ่ายโลหิต หรือตั้งครรภ์ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องตรวจหมู่โลหิต Rh ทั้งในผู้ป่วยและผู้บริจาคโลหิต เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ป่วยที่เป็นหมู่โลหิต Rh ลบ จะได้รับโลหิต Rh ลบเท่านั้นเพื่อป้องกันการสร้าง anti-D

การแสดงออกของแอนติเจน D ( expression of antigen )
D แอนติเจนบนผิวเม็ดโลหิตแดงเป็นตัวกำหนดว่าบุคคลนั้นจะมีหมู่โลหิต Rh บวก หรือ
Rh ลบ โดยทดสอบด้วยน้ำยา anti-D เม็ดโลหิตแดงที่เป็น Rh บวก ส่วนใหญ่เมื่อทำปฎิกิริยากับน้ำยา anti-D จะเกิดปฎิกิริยาจับกลุ่มของเม็ดโลหิตแดงให้เห็นชัดเจนทันที ถ้าเม็ดโลหิตแดงที่ทำ ปฎิกิริยากับ anti-D แล้วไม่จับกลุ่มใหัผลลบ ถือว่าบุคคลนั้นเป็น Rh ลบ (ไม่มี D แอนติเจน)

โลหิตหมู่พิเศษ ( Rh-negative)
คือ หมู่โลหิตที่ไม่มีแอนติเจน D (Antigen - D) อยู่ที่ผิวของเม็ดโลหิตแดง ในคนไทยพบว่ามีหมู่โลหิตนี้เพียง 0.3 % หรือ 1,000 คน จะพบเพียง 3 คนเท่านั้น ซึ่งเรามักเรียกว่า ? หมู่โลหิตหายาก?หรือ ?โลหิตหมู่พิเศษ? นั่นเอง ฉะนั้น ผู้ที่มีโลหิตระบบนี้ ต้องสนใจและให้ความสำคัญเป็นพิเศษ เมื่อมีผู้ป่วยที่มีโลหิตหมู่พิเศษมีความจำเป็นต้องรับโลหิตเพื่อช่วยในการ รักษาพยาบาล โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีความต้องการใช้โลหิตเป็นจำนวนมาก จึงมักส่งผลให้เกิดปัญหาไม่สามารถจัดหาโลหิตให้เพียงพอกับความต้องการใช้ของ ผู้ป่วย ทำให้การช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีโลหิตหมู่พิเศษด้วยกันเป็นไปด้วยความลำบาก
ผู้มีโลหิตหมู่พิเศษบริจาคอะไรได้บ้าง (Rh-negative)
เนื่อง จากโลหิตหมู่อาร์เอชลบ (Rh-negative) พบน้อยมากในคนไทย คือใน1,000 คน พบเพียง 3 คนเท่านั้น จำเป็นต้องนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในการรับบริจาคโลหิตหมู่พิเศษ เพื่อให้มีโลหิตและส่วนประกอบโลหิตเพียงพอ ดังนั้นในปัจจุบันนี้ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ นอกจากจะรับบริจาคโลหิตหมู่พิเศษในรูปโลหิตรวม (whole blood) แล้ว ยังมีการรับบริจาคโลหิตเฉพาะส่วนได้แก่
รับบริจาคเฉพาะเกล็ดโลหิต และรับบริจาคเฉพาะเม็ดโลหิตแดง เตรียมไว้เพื่อจ่ายให้กับผู้ป่วยตามความจำเป็นที่ใช้ในการรักษาเฉพาะโรค

การบริจาคเกล็ดโลหิต (SINGLE DONOR LATELETS)
เกล็ด โลหิต เป็นเซลล์เม็ดโลหิตชนิดหนึ่ง มีขนาดเล็กมาก แต่มีความสำคัญต่อร่างกายอย่างยิ่ง เพราะช่วยทำให้โลหิตแข็งเป็นลิ่ม และอุดรอยฉีกขาดของเส้นโลหิตเวลาที่ถูกของมีคมบาด โดยปกติเกล็ดโลหิต มีอายุในการทำงานประมาณ 5-10 วัน
ในร่างกายมนุษย์เราจะมีเกล็ดโลหิตประมาณ 1-5 แสน / 1 ลูกบาศก์มิลลิลิตร
ถ้ามีภาวะเกล็ดโลหิตต่ำมากจะทำให้เกิดโลหิตออกง่าย
นอกจากนี้ยังมีอีกหลายโรคที่ทำให้เกล็ดโลหิตต่ำ
เช่น โรคมะเร็งเม็ดโลหิตขาว โรคที่เกี่ยวกับไขกระดูกไม่ทำงาน โรคติดเชื้อบางชนิด
เช่น โรคไข้เลือดออก เป็นต้นปัจจุบันมีผู้ป่วยเป็นจำนวนมากที่ต้องใช้เกล็ดโลหิตในการรักษา
ซึ่งศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ จะเปิดรับบริจาคเกล็ดโลหิตเฉพาะที่มีการร้องขอ
จากโรงพยาบาลเท่านั้น มิได้เปิดรับบริจาคทั่วไป เหมือนรับบริจาคโลหิตหรือพลาสมา
ทั้งนี้เพราะเกล็ดโลหิตเมื่อเจาะออกมานอกร่างกายแล้ว จะเก็บไว้ได้ไม่เกิน 5 วัน
ตามลักษณะและกรรมวิธีในการเจาะเก็บและต้องรักษาไว้ในตู้
ซึ่งควบคุมอุณภูมิไว้ที่ 22 องศาเซลเซียส พร้อมกับมีการเขย่าเบา ๆ ตลอดเวลา
การรับบริจาคเกล็ดโลหิต จะใช้เครื่องมือเฉพาะที่ควบคุมด้วยระบบคอมพิวเตอร์
ผู้บริจาคเกล็ดโลหิตจะถูกเจาะโลหิตจากแขนข้างหนึ่งผ่านเข้าเครื่องแยกอัตโนมัติ
เพื่อแยกเกล็ดโลหิตออกจากเม็ดโลหิตแดง เมื่อได้เกล็ดโลหิตแล้ว
ส่วนประกอบอื่น ๆ จะถูกคืนกลับเข้าสู่ร่างกาย ระยะเวลาในการบริจาคเกล็ดโลหิต
ใช้เวลาประมาณ 1.30 ชั่วโมงข้อกำหนดพิเศษสำหรับผู้บริจาคเกล็ดโลหิต
- หมู่โลหิตจะต้องตรงกับผู้ป่วยที่ต้องการเกล็ดโลหิต- เส้นโลหิตตรงข้อพับแขนชัดเจน
- ไม่รับประทานยาแก้ปวดแอสไพริน ในระยะเวลา 5 วัน
- ก่อนบริจาคและควรเป็นผู้ที่บริจาคโลหิตสม่ำเสมอ
การบริจาคเกล็ดโลหิตไม่ได้ทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย
ผู้บริจาคสามารถปฏิบัติภารกิจการงานได้ตามปกติยกเว้นในกรณีจำเป็น
การบริจาคเกล็ดโลหิตอาจให้บริจาคได้ทุก 3 วันแต่ต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์
และหลังจากบริจาคเกล็ดโลหิตไปแล้ว 1 เดือน สามารถบริจาคโลหิตได้ตามปกติ

2010-10-09 20:10:23

 
Copyright (c) 2004 All Right Reserved.
ชมรมผู้บริจาคโลหิตหมู่พิเศษ (Rh-Negative Club)
ศูนย์บริการ โลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย
ถ.อังรีดูนังต์ ปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330
โทรศัพท์. 0-2263-9600-99 ต่อ 1752,1753 โทรสาร. 0-255-4567
อีเมล์:


website tracker